Trải qua 3 năm cuộc sống ở Đài Loan, có những chi tiết rất nhỏ trên bàn ăn khiến tôi phải giật mình nhìn lại cách người Việt mình đang sống…
Lần đầu tôi thấy một người đàn ông ngồi ăn một mình giữa quán đông nghịt người ở Đài Loan, tôi nghĩ: chắc anh này không có bạn.
Tôi nhìn xung quanh — không phải chỉ anh ấy. Cả quán có ít nhất một phần ba bàn là người ngồi ăn một mình. Không ai cúi đầu trốn tránh. Không ai cầm điện thoại lên để giả vờ bận. Họ ăn. Chậm rãi. Rất enjoy.
Tôi — người Việt, quen với bàn ăn là phải có người, phải có tiếng ồn, phải có chuyện để kể — ngồi đó và thấy mình mới là người lạ.
Và tôi bắt đầu tự hỏi — người Việt mình, kể cả tôi, đang sống cho bản thân hay đang sống vì mắt người khác?
Ăn Một Mình Không Phải Cô Đơn — Đó Là Ranh Giới
Ở Việt Nam, muốn rủ bạn đi ăn, tôi nhắn một cái: “Chiều nay rảnh không?” Hai mươi phút sau đã ngồi cùng bàn.
Ở Đài Loan, điều đó không hoạt động như vậy.
Người Đài có lịch. Họ có cuộc sống riêng được sắp xếp trước. Muốn ăn cùng một người bạn — đôi khi phải hẹn trước cả tháng. Không phải vì họ không muốn gặp. Mà vì họ tôn trọng thời gian — của mình và của người khác.
Mất khá lâu tôi mới hiểu ra điều này khi bắt đầu làm quen với cuộc sống ở Đài Loan.
Ăn một mình không phải vì cô đơn. Ăn một mình vì họ không muốn chờ đến lúc lịch của hai người khớp nhau mới được ăn bữa đó.
Trải qua một thời gian dài tôi mới hiểu ra điều này . Và khi hiểu rồi, tôi nhìn lại mình — bao nhiêu lần tôi không dám đi một mình chỉ vì sợ người khác nghĩ gì? Bao nhiêu lần tôi chờ có người đi cùng mới dám bước vào một quán ăn?
Bạn có bao giờ không dám làm một thứ gì đó — chỉ vì không có ai đi cùng, và sợ người ta nhìn?
Xếp Hàng Hai Tiếng — Không Phàn Nàn Một Câu
Tôi đã đứng xếp hàng chờ vào một quán ở Đài Bắc. Một tiếng đồng hồ. Nắng. Không mái che.
Xung quanh tôi không ai thở dài. Không ai liếc đồng hồ với vẻ mặt khó chịu. Không ai chen. Họ đứng. Chờ. Bình thản.
Thật ra lý do đơn giản hơn tôi nghĩ — một phần vì quán thật sự ngon, một phần vì thấy hàng dài là người Đài tự động tin: chắc phải ngon. FOMO không phải chỉ có ở người Việt.
Đó là một nét đặc trưng trong cuộc sống ở Đài Loan: họ đã vào hàng rồi thì không kêu.
Người Việt mình hay làm ngược lại — quyết rồi nhưng vẫn nhìn xung quanh xem người ta phản ứng thế nào. Vẫn cần ai đó gật đầu mới thật sự yên tâm.
Bạn có hay làm vậy không — quyết rồi nhưng vẫn cần người khác nói “ừ đúng rồi” mới dám đi tiếp?
Liệu Ăn Cay Có Đi Kèm Với Tính Cách Không?
Trên bàn ăn ở hầu hết các quán Đài Loan, bạn sẽ thấy ớt. Đỏ, trông rất cay. Nhưng cắn vào — ngọt. Hoặc chỉ hơi the nhẹ, không hơn.
Người Đài không cần cái kích thích mạnh đó trong bữa ăn.
Và tôi để ý — cái điềm tĩnh đó không chỉ ở trên bàn ăn,mà nó thấm vào mọi ngóc ngách của cuộc sống ở Đài Loan. Mâu thuẫn của họ thường được xử lý lặng lẽ hơn, phía sau hơn. Cảm xúc không nổ ra nhanh. Không có cái bộc phát mà người Việt mình hay gọi là “thật tính.”
Tôi không dám kết luận ăn cay hay không cay quyết định tính cách — đó là chuyện phức tạp hơn nhiều. Nhưng câu hỏi đó cứ ở lại trong đầu tôi mãi.
Người Việt mình quen với kích thích mạnh — trong ăn uống, trong cảm xúc, trong cả cách sống. Bộc phát được gọi là thật thà. Ồn ào được gọi là nhiệt tình. Nhưng có bao nhiêu trong số đó là thật — và bao nhiêu là vì chúng ta nghĩ người khác kỳ vọng mình phải vậy?
Bỏ hết cay đi — bạn còn lại gì?
Ở Đài Loan, Bàn Ăn Không Cần Rượu Để Vui
Không phải người Đài không uống rượu. Họ uống — nhưng bạn sẽ không thấy nó tràn ra vỉa hè như ở Việt Nam.
Ở Việt Nam, ra đường buổi tối là gặp bàn nhậu. Vỉa hè, quán cóc, nhà hàng — tiếng ly chạm nhau, tiếng “dô dô” vang từ đầu phố đến cuối phố. Đó là cách người Việt kết nối — qua rượu, qua ồn ào, qua việc cùng nhau xả đi một ngày dài.
Ở Đài Loan, bàn nhậu kiểu đó không phải không có — nhưng nó nằm trong quán bar, trong izakaya, trong không gian riêng. Không tràn ra ngoài. Không phải thứ bạn vấp phải khi đi bộ trên phố.
Thay vào đó tôi thấy người ta ngồi ăn — thật sự ăn. Chọn món kỹ. Ăn chậm. Không cần rượu để câu chuyện chạy, không cần bia để không khí ấm lên.
Kết nối không nhất thiết phải qua men rượu, đó là điều khiến cuộc sống ở Đài Loan trở nên nhẹ nhàng hơn với tôi.
Nhậu ở Việt Nam không chỉ là uống — đó là nghi lễ xã giao. Không nhậu là không hoà nhập, không nhậu là giữ khoảng cách. Và đôi khi, người ta nhậu không phải vì muốn — mà vì không dám từ chối.
Nhưng có lẽ, điểm đáng học nhất trong cuộc sống ở Đài Loan chính là sự kết nối không cần đến men rượu.
Bạn có bao giờ ngồi vào bàn nhậu không phải vì mình muốn — mà vì sợ bị nhìn khác đi nếu từ chối?
Tôi học được gì về cuộc sống ở Đài Loan sau 3 năm?
Tôi bắt đầu ăn một mình nhiều hơn. Không phải vì không có bạn. Mà vì tôi học được rằng bữa ăn một mình không phải hình phạt — đó là thời gian của mình, với mình.
Hôm nay tôi ngồi ăn một mình. Không điện thoại. Không giải thích với ai. Và lần đầu tiên — tôi thấy đó là lựa chọn, không phải sự thiếu thốn.
Sống vì bản thân không phải ích kỷ. Đó chỉ là biết mình đang sống vì ai.
Tôi đang xây điều đó từng ngày — bắt đầu từ [quyết định này →]